Het programma ‘Dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie’ van ZonMw is met een jaar verlengd. Het programma ondersteunt gemeenten bij het versterken, vernieuwen en verduurzamen van activiteiten die bijdragen aan kwaliteit van leven, sociale verbinding en het zo lang mogelijk blijven meedoen in de samenleving. Er is nog veel werk te doen om het aanbod écht te laten aansluiten op de behoeften van mensen met dementie en hun mantelzorgers. Door te verlengen wil men behaalde resultaten verder verspreiden, projecten beter borgen en een vervolg geven aan de eerdere subsidieronde ‘Blijven meedoen: ook met dementie’. Blijven bewegen, en specifiek zwemmen, is daarbij een belangrijke manier om mee te blijven doen.
Gezonde leefstijl
Deze verlenging is belangrijk om het programma beter te laten landen, zeker nu de Gezondheidsraad in een gisteren gepubliceerd advies benadrukt dat dementie in Nederland snel blijft toenemen. Inmiddels telt ons land zo’n 290.000 mensen met dementie, en door de vergrijzing zal dit aantal de komende jaren verder stijgen. Helaas stelt men ook dat de recent beschikbaar gekomen Alzheimermedicijnen nog slechts beperkt effect hebben. De raad concludeert dat de grootste winst ligt in het terugdringen van risicofactoren zoals hoge bloeddruk, roken, overgewicht en overmatig alcoholgebruik. Vooral een goed behandelde hoge bloeddruk kan het risico op dementie met ongeveer 15 procent verlagen. Daarmee ontstaat meer aandacht voor de rol van leefstijl bij dementie en neemt de betekenis van toegankelijke beweeg-, sport- en zwemactiviteiten voor ouderen verder toe.
Ben jij op zoek naar een leverancier van LED verlichting voor in jouw zwembad of zwemschool? 👉 Klik hier.
Lees ook: Bewegen vertraagt de mentale achteruitgang bij dementie
Mee blijven doen
Het programma Dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie draagt bij aan de Nationale Dementiestrategie, die sinds 2021 de koers bepaalt voor betere preventie, ondersteuning en zorg voor mensen met dementie. In het kader van het programma is onder meer in opdracht van ZonMw onderzocht hoe gemeenten het aanbod van dagactiviteiten kunnen verbeteren en beter kunnen laten aansluiten op de wensen van mensen met dementie en hun mantelzorgers. Het rapport Een fijne dag voor thuiswonende mensen met dementie, uitgevoerd door Movisie, laat zien dat sportaanbieders en zwembaden daarin een veel grotere rol kunnen spelen dan nu gebeurt. Eén van de belangrijkste inzichten is dat mensen met dementie vooral willen blijven doen wat voor hen vertrouwd is: bewegen op hun eigen tempo, plezier beleven en anderen ontmoeten. Voor veel mensen horen wandelen, muziek, bewegen zoals zwemmen al jarenlang bij het dagelijks leven. Juist daarom bieden sportlocaties en zwembaden een sterke basis: het zijn herkenbare, veilige omgevingen die structuur en sociale verbinding stimuleren. Zulke gewone, toegankelijke activiteiten blijken vaak ook waardevoller dan specialistische programma’s en dragen aantoonbaar bij aan zowel fysieke als mentale gezondheid.
Betekenisvol
Toch zien veel gemeenten sport en bewegen nog niet als vanzelfsprekend onderdeel van het dagactiviteitenaanbod, terwijl deze sector juist plekken biedt waar mensen met dementie zich welkom en gelijkwaardig voelen. Sport motiveert, sluit aan bij plezier en vitaliteit, en verlaagt de drempel om deel te nemen. Zwembaden en sportclubs kunnen activiteiten aanbieden die passen bij iemands interesses en levensverhaal, zeker wanneer iemand al een leven lang heeft gezwommen of gesport. Hoewel samenwerking tussen zorg, welzijn, gemeenten en vrijwilligers al nieuwe inzichten oplevert, worden sportaanbieders nog vaak over het hoofd gezien. Juist door sport en bewegen vanaf het begin als volwaardige partner te betrekken, ontstaat er meer ruimte voor maatwerk en continuïteit in het aanbod. Bovendien sluiten sportieve activiteiten vaak beter aan bij wat mensen met dementie zelf aangeven te willen blijven doen. Met relatief kleine aanpassingen – zoals dementievriendelijke communicatie, duidelijke structuur of een rustige kleedruimte – kunnen sportlocaties uitgroeien tot belangrijke schakels in het netwerk rondom mensen met dementie.
Verdiepen en verbreden
De verlenging van het ZonMw-programma is een kans om alles wat de afgelopen jaren is geleerd te verdiepen én te verbreden. Een belangrijke rode draad uit het rapport is dat betekenisvolle dagactiviteiten niet altijd zitten in nieuwe projecten of zorglocaties, maar juist in de vertrouwde plekken waar mensen graag komen, zoals zwembaden. Een toegankelijk beweegaanbod zonder indicatie, ingewikkelde aanmelding of extra regelwerk maakt daarbij het verschil. Met kleine aanpassingen, goede samenwerking en een warm welkom kunnen zwembaden bijdragen aan dagen die niet alleen zinvol, maar ook plezierig en gezond zijn. Zodat iedereen gewoon kan blijven meedoen en er voor mensen met dementie niet veel hoeft te veranderen.
Subsidieronde. Om de bewustwording rond een dementievriendelijke samenleving te vergroten bij sportaanbieders, koren en verenigingen heeft ZonMw de subsidieronde Blijven meedoen: ook met dementie opgestart. Deze wordt in het eerste kwartaal van 2026 opnieuw geopend. Ook zwembaden en sportaanbieders worden uitgenodigd om, in samenwerking met een dementie-expertisepartner, aan te sluiten en bij te dragen aan een inclusieve en dementievriendelijke omgeving.
Beweeggids. Voor wie hier meer over wil weten, heeft het kenniscentrum Sport een beweeggids gemaakt, die helpt om ouderen met dementie te stimuleren meer te bewegen. De gids bestaat uit verschillende beweegmodules met een uitleg van Erik Scherder en instructies. Naast de beweegmodules vind je aanvullende informatie over bewegen en dementie. De beweeggids is tot stand gekomen op basis van het onderzoek ‘Laat het brein niet indutten: beweeg slim en verminder de kans op dementie’.
advertentie
