Dag van de beroerte: snel handelen is van levensbelang

Vandaag is het de dag van de beroerte. Op deze internationale dag wordt extra aandacht gevraagd voor de oorzaken en gevolgen van een beroerte. Jaarlijks krijgen ongeveer 46 duizend mensen in Nederland een beroerte. Maar wat is nu precies een beroerte, hoe herken je het en hoe belangrijk is bewegen?

Wat is een beroerte?

Bij een beroerte gaat er iets mis met de bloedcirculatie in de hersenen wat zich uit in een TIA, een herseninfarct of een hersenbloeding. De klachten zijn vergelijkbaar, maar de oorspong en het verloop kan verschillen. Hieronder een verduidelijking.

Herseninfarct

Een herseninfarct kan ontstaan door vernauwingen in de halsslagaders of in de kleine bloedvaten in de hersenen zelf. Normaal is de binnenwand van de bloedvaten glad en stroomt het bloed er gemakkelijk doorheen, maar bij een vernauwing kan er eerder een stolsel blijven steken wat een herseninfarct kan veroorzaken. Een herseninfarct heeft blijvende gevolgen, maar de ernst ervan is afhankelijk van de plek en grootte van het infarct. De meest zichtbare gevolgen zoals verlammingen of niet goed kunnen praten vallen als eerste op. Maar er kunnen ook veranderingen zijn in het denken, doen of gedrag die minder duidelijk zijn in het begin.

TIA

Een TIA ontstaat op dezelfde manier als een herseninfarct, er loopt een stolsel vast in een bloedvat. Bij een TIA lost dit stolsel echter vanzelf op, bij een herseninfarct niet. Maar een TIA is niet onschuldig. In de toekomst is er een grotere kans op een herseninfarct en er kan ook blijvende schade ontstaan. Daarnaast is het onderscheid tussen een TIA en een herseninfarct niet te maken, dit kan pas in het ziekenhuis. Bel daarom bij klachten altijd 112, ook als je zelf een TIA vermoedt.

Hersenbloeding

Een bloeding in de hersenen kan op verschillende plekken ontstaan en de oorzaak is ook verschillend. Een intracerebrale hersenbloeding (ICH) gebeurt meestal in de grote hersenen, kleine hersenen of hersenstam en ontstaat na een langdurige hoge bloeddruk, een aandoening die de vaatwanden minder elastisch maakt of misvormingen in de vaten. Een subarachnoïdale bloeding (SAB) is een gebarsten aneurysma wat het gevolg kan zijn van een hoge bloeddruk of roken. Een trauma als gevolg van een klap op het hoofd, geweld of een val kan ook een hersenbloeding veroorzaken. De mogelijke gevolgen zijn hetzelfde als bij een herseninfarct en zijn ook hierbij afhankelijk van de plek en de grootte.

Hoe herken je een beroerte?

Ongeveer 9 op de 10 mensen vertoont minstens één van de onderstaande symptomen bij een beroerte:
Scheve mond: de mondhoek hangt plotseling naar beneden, je kunt iemand bijvoorbeeld vragen om zijn tanden te laten zien.
Verwarde spraak: iemand praat ineens verward of kan de woorden moeilijk uitspreken.
Lamme arm: plotseling ontstaat er krachtsverlies of verlamming van een arm.

Wat ook kan voorkomen bij mensen die een beroerte krijgen, is verlamming of minder kracht in een been of arm of een verdoofd gevoel aan één kant van het lichaam. Bij verlamming van een arm kun je vragen om beide armen omhoog te doen en de binnenkant van de armen naar boven te draaien om te kijken of een arm wegzakt. Sommige mensen gaan minder goed zien of worden blind aan één kant, zien nog maar de helft van wat men normaal ziet of dubbel. Daarnaast kan het slachtoffer last krijgen van hevige draaiduizeligheid of problemen met coördinatie en evenwicht. Soms heeft iemand moeite met spreken of oogt men verward, vraag dan om een zin uit te spreken. Daarbij kan er bij een hersenbloeding plotseling zeer ernstige hoofdpijn ontstaan die zo heftig is dat medische hulp dringend nodig is.

Lees ook: Zwemmen houdt je hersenen fit en vitaal

Wat moet je doen bij een beroerte?

Als je maar enigszins vermoedt dat iemand een beroerte heeft, moet je meteen 112 bellen. Hoe sneller je een beroerte herkent en 112 belt, hoe sneller de behandeling in het ziekenhuis kan starten en hersenschade beperkt kan worden. Het herkennen van de signalen van een beroerte en vervolgens adequaat handelen is dus van levensbelang. Terwijl je wacht op de hulpverlening laat je het slachtoffer in een zelfgekozen houding zitten. Geef geen eten of drinken, wanneer iemand vervolgens buiten bewustzijn raakt kan dit tot verstikking leiden. Controleer ook regelmatig het bewustzijn.

Kijk voor meer informatie naar onderstaande video van de Hartstichting

Hoe belangrijk is bewegen?

Mensen die weinig bewegen, hebben een groter risico op het krijgen van een beroerte. Lichamelijke inactiviteit vergroot namelijk het risico op belangrijke risicofactoren zoals aderverkalking, hoge bloeddruk en diabetes type 2. Daarnaast is gebleken dat actieve mensen meestal een minder ernstige beroerte krijgen en op termijn ook minder ernstige blijvende schade ondervinden. Ook is bewegen na een beroerte belangrijk. Mensen die een beroerte hebben gehad, functioneren lichamelijk vaak slecht en zijn niet fit. Daarnaast gebruiken zij voor dezelfde bewegingen vaak meer energie dan voorheen door onwillekeurige bewegingen en het niet efficiënt kunnen bewegen. Training van het uithoudingsvermogen doorbreekt deze vicieuze cirkel. De zuurstofopnamecapaciteit verbetert en het energieverbruik neemt af wat de lichamelijke mogelijkheden van de patiënt vergroot en een positief effect heeft op het functioneren. Het trainingsprogramma kan het beste individueel worden aangepast, maar zou de nadruk moeten leggen op lopen en training van het uithoudingsvermogen. Normaal gesproken zijn er geen redenen voor patiënten om niet te gaan bewegen, maar uiteraard is het aan te raden om bij revalidatie of twijfel te overleggen met een arts.

Kijk voor meer informatie op de website van het Rode Kruis en de Hartstichting




Sera Dataduiker
X