Cameratoezicht in openbare ruimtes: waar moet je op letten?

Deze week verscheen in het nieuws dat er beelden van de dames van het Nederlandse Handbalteam op het internet zijn verschenen waarop zij naakt en herkenbaar te zien zijn in een sauna. Inmiddels zijn de beelden verwijderd, nadat deze al wel 10.000 keer zijn bekeken. Totaal ongehoord en respectloos natuurlijk. Behalve dat het hier gaat om normen en waarden, zijn hier ook wetten voor. Wetten om onze privacy te beschermen. Het ophangen van camera’s in een ruimte waar men ontkleed kan zijn, is verboden en uiteraard ook het verspreiden hiervan. Tot zover duidelijk. Toch zie je dat er steeds meer gebruik wordt gemaakt van cameratoezicht om diefstal ten te gaan of om bezoekers en werknemers beschermen. Maar wat zijn nu eigenlijk de regels?

Inbreuk privacy

Het filmen van mensen die ontkleed zijn, maakt een grote inbreuk op de persoonlijke levenssfeer en mag onder geen beding. Er mag dus ook geen cameratoezicht plaatsvinden in openbare ruimtes waar bezoekers ontkleed kunnen zijn, zoals kleedkamers, doucheruimtes, toiletten, sauna’s. De afweging tussen het belang van de verantwoordelijke (het zwembad) en het belang van de betrokkene (de bezoekers) zal onder normale omstandigheden altijd in het voordeel van de betrokkene uitvallen. Je mag namelijk op zo’n plaats verwachten onbespied te zijn. Maar wat als je hiermee wilt voorkomen dat er zich onoorbare zaken zouden afspelen? Ook dan mag het niet. Temeer ook omdat het doel, beveiliging en/of het voorkomen van (ongewenste) intimiteiten, ook op andere manieren kan worden bereikt. Bijvoorbeeld door het personeel, al dan niet herkenbaar als personeel, regelmatig te laten rondlopen.

Wat moet je doen?

Cameratoezicht ‘met het oog op de beveiliging van personen, gebouwen, terreinen, zaken en productieprocessen’ valt onder de Wet bescherming persoonsgegevens (ook wel de privacywet genoemd). En dat betekent dat er regels voor gelden. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft de belangrijkste op rij gezet zodat je weet waar je op moet letten.

  • Stel vast wie in het zwembad verantwoordelijk is voor het verwerken van de persoonsgegevens die worden verkregen door de camerabeelden.
  • Bepaal heel duidelijk de doeleinden van het gebruik van de camera, zowel hoodfddoelen als nevendoelen zodat hier geen onduidelijkheid over kan bestaan.
  • Geef aan op welke grondslag de camera wordt ingezet, zoals diefstal tegengaan of bezoekers en werknemers beschermen.
  • Stel vast dat het noodzakelijk is. Dus dat het doel niet kan worden bereikt met een ander, minder ingrijpend, middel en of het bedrijfsbelang echt opweegt tegen privacybelang. Dit laatste gaat dus niet op voor ruimtes waar mensen ontkleed kunnen zijn zoals kleedhokjes, toiletten of sauna’s.
  • Bepaal of de camera en de software voor gebruik in het zwembad gerechtvaardigd is.
  • Bepaal wat er met de gegevens wordt gedaan: aan wie worden de beelden verstrekt en hoe lang worden deze bewaard? De camerabeelden mogen niet langer worden bewaard dan noodzakelijk is.
  • Zorg dat de camerabeelden adequaat worden beveiligd en dus niet kunnen uitlekken.
  • Geef aan de bezoekers aan dat er in het zwembad gebruik wordt gemaakt van camera’s, nog voordat een bezoeker gefilmd kan worden. Bijvoorbeeld met een bordje met een pictogram van een camera.

Lees ook: Portretrecht op Instagram: need to know

Meer weten?

Wil je meer weten? Op de site van de Autoriteit Persoonsgegevens staat informatie over cameratoezicht. Tevens vind je daar ook een lijst met do’s and don’ts van cameratoezicht en de Beleidsregels voor de toepassing van bepalingen uit de Wet bescherming persoonsgegevens en de Wet politiegegevens.