Conditie zwemleskinderen: begin met korte stukjes, wissel af en herhaal wat vaker

Vorige week kregen wij groen licht voor de zwemles en morgen is het zover. Afgelopen week hebben wij een aantal blogs geschreven over het opstarten van de zwemles: waar moet je op letten? Deze keer kijken wij naar conditie. Over de techniek zijn niet zoveel zorgen, wel vragen sommigen zich af de kinderen voldoende beweging hebben gehad om straks de zwemles vol te kunnen houden. Petra van Rooijen-Kool, gespecialiseerd in zwemonderwijs, raadt aan vooral te letten op de algehele ‘zwem’conditie, zowel fysiek als mentaal en te beginnen in korte stukjes met veel afwisseling en herhaling. “Observeer en motiveer, moedig ze aan, daag ze uit, maak het spannend en gezellig.”

Minder fit door lockdown

Vorige week viel mij een titel van een item bij RTL Nieuws op. Kinderen onwel door conditie test: ‘minder fit door lockdown’. Tijdens een gymles op een basisschool werden diverse kinderen onwel na een intensieve conditietest. Volgens de directeur ondervinden ze ‘normaal’ geen problemen bij het afnemen van de test. Alleen is het nu niet ‘normaal’. Moeten we ons nu zorgen maken over de conditie en gelijk beginnen met testen? Uit diverse onderzoeken is gebleken dat kinderen tijdens de coronacrisis ongezonder zijn gaan eten, zwaarder zijn geworden en minder zijn gaan bewegen. Ook is gebleken dat bij de eerste lockdown kinderen meer zijn gaan buitenspelen. Grote vraag voor nu is: hoeveel hebben de kinderen de afgelopen wintermaanden buiten kunnen spelen? In de zomer is het langer licht en nodigt het altijd meer uit om buiten bezig te zijn. Kortom je kan je afvragen hoe het nu is gesteld met de conditie van de kinderen, is dit afgenomen en in welke mate?

Lees ook: Soepele start voor ouders én lesgevers? Zo stuur je de verwachting

Wat bedoelen we met conditie?

Vaak als we het hebben over conditie, bedoelen we een (beweeg)activiteit langere tijd goed vol kunnen houden en ons fit voelen. Je hebt bijvoorbeeld een goede conditie nodig om de zwemles vol te houden of om van de ene kant naar de andere kant te kunnen zwemmen. Maar conditie is eigenlijk meer het kunnen herstellen van een gedane activiteit en omvat veel meer, het is een verzamelnaam voor de verschillende grond motorische eigenschappen: coördinatie, snelheid, kracht, lenigheid en uithoudingsvermogen. Om de conditie weer op te bouwen is het dus belangrijk dat kinderen al deze eigenschappen kunnen toepassen tijdens een beweegactiviteit. De beweegrichtlijnen voor kinderen zijn: niet te veel stilzitten, elke dag matig intensief bewegen en minstens drie keer per week activiteiten doen waarbij je spieren- en botten versterken. Bij jonge kinderen is het niet noodzakelijk om het zuurstof (aeroob) systeem extra te trainen. Kinderen zijn gedurende de dag van nature veel in beweging en aeroob fit, dat betekent dat ze voortdurend afwisselen in de vijf eigenschappen en daarbij voortdurend zuurstof inzetten. De anaerobe capaciteit (het bewegen zonder gebruik van zuurstof) is maar klein. Kinderen kunnen maar gedurende een korte tijd zich maximaal inspannen. Ze herstellen wel heel snel dus, zijn snel weer opgeladen. Het is dan ook aan te raden om te starten met korte stukjes, veel af te wisselen en vaak te herhalen. Als kinderen aangeven dat ze moe zijn, is dit vooral ‘hoofd’ moe. Het hoofd zit vol, de concentratie is op. Zeker in deze periode met alle nieuwe indrukken zoals het weer opstarten van school en weer naar zwemles mogen.

Lees ook: Onrust tijdens de zwemles: dit zijn de valkuilen…

Wat zie je en wat doe je?

Na de eerste lockdown was bij veel zwemlesaanbieders opgevallen dat het terugzakken van zwemtechnische vaardigheden meeviel en dat dit niet echt als een probleem werd ervaren. Kinderen wisten nog best wat de rugcrawl was en ook hoe ze dit moesten uitvoeren. In de eerste lessen kan je dat gaan bekijken: wat weten ze nog, wat kunnen ze nog. Daarnaast zal je snel merken hoe het is gesteld met de algehele ‘zwem’conditie, zowel fysiek als mentaal. Observeer het van beide kanten: kijk waar de concentratie weg valt, speel daar op in en verander. Lukt het even niet? Kijk dan naar wat nog wel lukt. Geef de kinderen zelf de regie, biedt ze de mogelijkheid om oefenstof net onder – op of boven niveau uit te voeren en laat ze hierin vrij. Leg de lat niet gelijk te hoog, hoe beter de oefenstof op niveau geoefend kan worden, hoe sneller het weer begrepen zal worden, de uitvoering volgt dan vanzelf. In de eerste lessen zou ik zeker inspelen op het wennen aan elkaar, de groep, het water en de omgeving. Veel afwisseling en variatie in oefenstof, dit vooral spelenderwijs aanbieden en maak gebruik van leermethoden zoals foutloos en differentieel leren. Observeer en motiveer, moedig ze aan, daag ze uit, maak het spannend en gezellig. Kinderen lekker veel laten bewegen in het water en herontdekken op hun eigen manier en eigen tempo. Of zoals Prof. dr. Erik Scherder zo mooi zegt: ‘laat kinderen lekker ravotten’.

Petra van Rooijen-Kool is eigenaar van Health and (aqua) Sports en werkt als opleider voor de KNZB en als kwaliteitsmanager schoolzwemmen voor de gemeente Amsterdam. Daarnaast is zij examinator voor de beroepsopleiding allround zwemonderwijzer en geeft zij trainingen op het gebied van zwemonderwijs en aquafitness.





Hellebrekers