Save the date - ZwembadBranche Dag

Duurzame sportinfrastructuur: zwemmen toegankelijk houden voor iedereen!

Eén van de zes ambities van het Nationaal Sportakkoord is een functionele, goede en duurzame sportinfrastructuur. Om dit te realiseren zal de exploitatie van sportaccommodaties (financieel) sterk verbeterd moeten worden. Onderdeel hiervan is het terugdringen van de exploitatietekorten. Driekwart van de gemeentelijke uitgaven aan sport gaat naar de bouw, het onderhoud, het beheer en de exploitatie van sportaccommodaties. Zeker ook gezien de huidige coronacrisis is het dan ook interessant om te kijken naar de exploitatie van sportaccommodaties binnen gemeenten. Een gezonde leefstijl is van groot belang. Hoe blijven wij zorgen dat sporten -en dus ook zwemmen- voor iedereen toegankelijk blijft?

Kostendekkendheid

Uit een peiling onder gemeenten die het Mulier Instituut in samenwerking met Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) heeft uitgevoerd blijkt dat ondanks dat de gemeenten veel geld kwijt zijn aan onder andere de exploitatie van de sportaccommodaties, een groot deel van de gemeenten niet weet wat de huidige kostendekkendheid is. Voor de meeste typen accommodaties, waaronder zwembaden, geldt dit voor meer dan 40% van de gemeenten. Bijna een vijfde van de gemeenten met een overdekt zwembad schat in dat de kostendekkendheid meer dan 60% is (20%). Bijna een derde van gemeenten schatten in dat minder dan 20% van de kosten van de zwembaden worden gedekt door de inkomsten (28%). In stedelijke gemeenten wordt de kostendekkendheid van de gemeentelijke binnensportaccommodaties (sporthallen, sportzalen en gymzalen) en hockeyaccommodaties enigzins hoger ingeschat dan in minder stedelijke gemeenten. Dit geldt alleen niet zozeer voor de overdekte zwembaden.

Streefpercentage

Het merendeel van de gemeenten streeft niet een specifieke mate van kostendekkendheid na. Gemeenten die wel werken met een streefpercentage, hanteren die vaker voor de kostendekkendheid van de binnensportaccommodaties (sporthallen en gymzalen) en minder vaak voor hun overdekte zwembaden. Maar als het streefpercentage er is, wordt het in 64% van de gevallen ook gehaald. In 5% van de gevallen is het zwembad zelfs meer kostendekkend dan de kostendekkendheid waar men naar streeft. Stedelijke gemeenten hanteren voor sportaccommodatie zoals de hockey- en tennisaccommodaties vaker een streefpercentage dan minder stedelijke gemeenten. Voor zwembaden zie je eigenlijk geen verschil. Wel wordt in stedelijke gemeenten over het algemeen een lichtelijk hoger streefpercentage gehanteerd dan in minder stedelijke gemeenten. Ondanks dat het streefpercentage vaker hoger is, wordt het streven in stedelijke gemeenten ook vaker gehaald ten opzichte van minder stedelijke gemeenten.

Maatregelen

Zes op de tien gemeenten hebben in de afgelopen collegeperiode (2014-2018) maatregelen getroffen om het exploitatietekort bij de sportaccommodaties terug te dringen en zo de kostendekkenheid te vergroten. Denk aan duurzame oplossingen, het verhogen van tarieven, het afstoten van accommodaties, bezuinigen op onderhoudskosten eb personeel. De meeste gemeenten hebben van al deze maatregelen gekozen voor energiebesparende maatregelen. Naast deze duurzaamheidsmaatregelen hebben veel genomen maatregelen betrekking op hoe de relatie tussen eigendom – exploitatie – beheer is vormgegeven. Het gaat vaak om het overhevelen van taken van de gemeente naar andere (private) partijen en het beperken van de rol van de gemeente. Dat sluit aan op een verschuiving die al langer zichtbaar is waarbij de gemeente meer aan andere partijen overlaat en minder uitvoering op zich neemt maar meer regie. Voor straks is het natuurlijk vooral belangrijk om met deze gegevens te kijken wat nu de impact is van het coronavirus en hoe we vervolgens kunnen zorgen dat het sporten, waaronder natuurlijk het zwemmen, toegankelijk blijft voor iedereen.

De resultaten uit dit factsheet zijn gebaseerd op resultaten uit het VSG gemeentepanel, een peiling die het Mulier Instituut in samenwerking met Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) heeft uitgevoerd. De verzamelde data zijn gewogen naar stedelijkheid van gemeenten en vormen een goede afspiegeling van de Nederlandse gemeenten. Kijk voor meer informatie naar de factsheet Kostendekkendheid van gemeentelijke sportaccommodaties




Hellebrekers