Het is weer zover, er heerst een griepepidemie. Waar normaal gesproken iedereen antwoordt als je zegt dat je ziek bent met ‘het heerst’, heeft men nu echt gelijk. Als je ziek bent is het advies: rust houden. Mag je dan wel een duik nemen in het zwembad? Koorts zweet je er toch lekker uit? Dat dus zeker niet, wanneer je ziek bent moet je heel erg uitkijken. Medisch onderzoek toont aan dat het ‘uitzweten’ van een virus een fabeltje is; fysieke inspanning verkort de ziekteduur niet, maar put het immuunsysteem juist verder uit. Wat mag je wel en wat mag je niet?
Griepje of verkouden?
Als je ziek bent is je immuunsysteem verzwakt en heeft je lichaam alle energie nodig om beter te worden. Maar het is niet gezegd dat je niet mag sporten als je je niet lekker voelt. We zijn gauw geneigd om een verkoudheid een griepje te noemen, of andersom. Maar het zijn twee verschillende ziekten. Een verkoudheid beperkt zich tot keelpijn, loopneus en hoofdpijn. Griep is een virusinfectie die wordt veroorzaakt door een bepaald soort virus, het influenza-virus. Het leidt tot hevigere symptomen die meestal ook het gehele lichaam betreffen. Symptomen zijn: koorts (39-40 graden), een gevoel van algehele vermoeidheid en echt ziek zijn, rillingen, spierpijn, hoofdpijn en hoesten. Een moderne en betrouwbare indicator om te checken hoe je lichaam er echt voor staat, is je rusthartslag. Is deze (bijvoorbeeld op je smartwatch) 10 slagen of meer hoger dan normaal? Dan is je lichaam hard aan het werk tegen een infectie en is rust noodzakelijk, ook als de overige symptomen nog meevallen.
De nek-check
Het is belangrijk om het onderscheid te maken want met een verkoudheid kun je doorgaan met sporten, maar met een griep onder de leden zeker niet. Hoe weet je nu of je een griepje hebt of verkouden bent? Heel simpel: doe de nek-check. Je bent namelijk verkouden als de ziekteverschijnselen uitsluitend boven de nek zijn gelokaliseerd – zoals neusverkoudheid, oorpijn en keelpijn – en je geen koorts hebt. Sporten is dan toegestaan. De eerste 2-3 dagen dan wel op een lager pitje. Houd hierbij wel rekening met de ‘eerste 48-uur regel’: een infectie kan zich in de eerste twee dagen nog verplaatsen van boven de nek naar de rest van het lichaam. Doe het de eerste twee dagen dus sowieso rustig aan om te zien hoe de ziekte zich ontwikkelt. Heb je ook last van griepverschijnselen zoals hoesten, kortademigheid, koorts (meer dan 38 graden) of spierpijn, dan geldt het nadrukkelijke advies om niet te sporten.
Voorzichtig
Wie doorgaat bij een griepje loopt de kans dat het afweersysteem wordt ondermijnd waardoor je vatbaarder wordt voor een andere ziekte. Sporten met koorts of met nog aanwezige klachten van de onderste luchtwegen (hoesten, piepen, kortademigheid) kan ook leiden tot een ontsteking van de luchtwegen, zoals een longontsteking of een chronische bronchitis. En hoewel het gelukkig niet vaak voorkomt, moet je ook voorzichtig zijn omdat sporten met koorts een infectie van de hartspier (myocarditis) kan veroorzaken. Sinds de coronapandemie waarschuwen sportartsen extra voor dit risico; een virus kan via de bloedbaan je hart bereiken, wat kan leiden tot ritmestoornissen of blijvende schade. Zelfs als je je weer wat beter voelt moet je nog even rust houden. De basisregel luidt dat je bij koorts het dubbele aantal dagen dat de koorts heeft geduurd moet rusten.
Lees ook: Gezonder leven? Het begint al met een beetje zwemmen of aquasporten!
Rustig aan
Voel je je toch beroerd en kun je dus niet sporten, maar wil je wel snel weer aan de bak? Je moet enkele dagen (bed-)rust nemen. Eventueel kun je de symptomen verlichten met paracetamol, een neusspray of hoestdrank. Wanneer je ook last krijgt van een bacteriële infectie kan de dokter antibiotica voorschrijven. In de meeste gevallen knap je hier snel weer van op, maar ga niet weer te snel sporten. Weliswaar voel je je binnen enkele dagen fitter, het lichaam heeft meer tijd nodig voor het volledig hersteld is. Zeker na één of meerdere dagen koorts is een groot deel spierweefsel afgebroken. Sport je te snel, dan belast je het lichaam te zwaar met als gevolg dat het prestatievermogen afneemt.
In plaats van direct je oude schema op te pakken, adviseren experts tegenwoordig een ‘Graduated Return to Play’ (geleidelijke terugkeer). Begin pas als je volledig klachtenvrij bent met 15 tot 20 minuten lichte inspanning op lage intensiteit. Pas als je de volgende dag geen extra vermoeidheid merkt, mag je de duur en intensiteit stap voor stap verhogen. Kortom, luister dus vooral goed naar je lichaam. Doe de nek-check om er zeker van te zijn of je wel of niet een duik mag nemen in het zwembad en doe vooral rustig aan. Om snel weer beter te worden heeft je lichaam alle energie nodig.
Met dank aan Sportzorg en Thuisarts.nl