Zwemondernemers financieel hard geraakt door corona

De twee lockdowns en coronamaatregelen in 2020 hebben grote en verstrekkende gevolgen gehad voor de sportsector. Uit de derde uitgave van de Monitor Sport en corona van het Mulier Instituut, bedoeld om beter zicht te krijgen op de gevolgen voor de sportsector, blijkt de (netto)schade voor de breedtesport in 2020 ruim 500 miljoen euro te zijn. Naar schatting is iets meer dan 1,8 miljard euro omzetverlies geleden. Daartegenover is ongeveer 782 miljoen euro op kosten bespaard en 534 miljoen euro gecompenseerd door steunmaatregelen. Het grootste verlies is geleden door sportondernemers, onder andere ook ondernemende zwemaanbieders. Peter van Eldert en Peter Nafzger van het Mulier Instituut geven inzicht in de gevolgen voor zwemondernemers en hun verwachting voor de toekomst.

Financieel hard geraakt

Als gevolg van de coronacrisis is het klantenbestand van veel ondernemende zwemaanbieders onder druk komen te staan. In 2020 is binnen vrijwel alle klantengroepen een afname zichtbaar, ondanks het feit dat ruim 95 procent van de klanten een vorm van tegemoetkoming heeft gegeven voor de periode waarin niet gezwommen kon worden. Vaak gebeurde dit door abonnementen en/of lidmaatschappen op te schorten. Daarnaast heeft een aantal ondernemende zwemaanbieders ook afscheid moeten nemen van medewerkers. Dit geldt met name voor de flexibele krachten, het aantal medewerkers in vaste dienst is gelijk gebleven. Het verlies aan klanten en personeel ligt overigens wel iets lager dan bij andere groepen sportondernemers in de sportsector, zoals dans- of yogascholen. Mede door de bovengeschetste ontwikkelingen raakte de coronacrisis de ondernemende zwemaanbieders in 2020 hard in de financiën. Het omzetverlies voor de ondernemers in de zwembadbranche is in 2020 naar schatting zo’n 21 procent, met een totale omzetderving van zo’n 106 miljoen euro. Dit heeft men deels kunnen compenseren met kostenbesparingen. Zo’n 9 procent van de totale kosten is bespaard, in totaal ongeveer 46 miljoen euro. In vergelijking met andere groepen sportondernemers is dit vrij laag en dit komt vooral doordat ook bij een sluiting de vaste lasten voor ondernemers met een eigen zwembad hoog zijn. Bij andere typen sportaccommodaties ligt de kostenbesparing tijdens een lockdown veel hoger. Naast de kostenbesparingen heeft het merendeel (87%) van de ondernemende zwemaanbieders in 2020 gebruik gemaakt van steunmaatregelen die door de overheid in het leven zijn geroepen.

Vertrouwen in veerkracht

De financiële gevolgen van de coronacrisis werken door op het bedrijfsresultaat van de ondernemende zwemaanbieders. Ruim 40 procent had over 2020 een negatief bedrijfsresultaat en slechts 15 procent een positief bedrijfsresultaat. Om te voorkomen dat ingeteerd moest worden op het eigen vermogen, was het merendeel van de ondernemende zwemaanbieders genoodzaakt actie te ondernemen. Daarvan heeft een groot deel eigen geld in de onderneming moeten steken, waarmee de coronacrisis ook consequenties heeft voor de privé-inkomens en pensioenpotten. Over de continuïteit en veerkracht als gevolg van de coronacrisis zijn de zwemondernemers verdeeld. Zo’n 29 procent van de ondernemers vreesde in april 2021 de continuïteit van de onderneming nog maximaal elf maanden te kunnen waarborgen. Daartegenover gaf 38 procent van de zwemondernemers aan voor in elk geval het komende jaar geen problemen te voorzien met de continuïteit. Het merendeel van de ondernemers uit de zwembadbranche verwacht de coronacrisis wel te overleven, waarbij ongeveer de helft aangeeft dat ‘een openstelling op anderhalve meter’ voor hen niet financieel rendabel is. Een kwart van de ondernemers denkt onvoldoende veerkrachtig te zijn om de gevolgen van de crisis op te vangen, 38 procent heeft dit geloof wel. Volgens het grootste deel van de respondenten zijn hulp en steun van de overheid essentieel om als onderneming door de crisis te komen.

Toekomst

De zwemondernemers hebben behoorlijke financiële klappen opgelopen in 2020 als gevolg van de coronacrisis. Daarbij blijft het nog onzeker welke langetermijneffecten volgen uit het langdurig sluiten van de zwembaden en of er in het najaar nog beperkingen zullen volgen. Inmiddels is al wel aangekondigd dat de financiële steunmaatregelen vanuit de overheid stopgezet gaan worden. Aangezien in 2020 deze steun voor veel ondernemende zwemaanbieders nog essentieel was om als onderneming door de crisis te komen, kan het beëindigen van de steun gevolgen hebben voor de ondernemers. Dit is echter afhankelijk van de ontwikkelingen in het najaar. Het stemt in ieder geval hoopvol dat het merendeel van de ondernemers in de zwembadbranche vooralsnog niet denkt om te vallen als gevolg van de coronamaatregelen.

In de derde Monitor Sport en corona bundelt het Mulier Instituut de tot nu toe beschikbare coronaonderzoeken in de sportwereld. De (financiële) gevolgen voor de ondernemende sportaanbieders zijn in kaart gebracht aan de hand van een vragenlijst die in samenwerking met het Platform Ondernemende Sportaanbieders (POS) onder meer is verspreid onder zelfstandige zwemaanbieders. Gemeentelijke zwembaden en zwemverenigingen zijn via een andere weg meegenomen in het onderzoek. Aangezien de respons enigszins laag is ten opzichte van de totale populatie van ondernemende zwemaanbieders, is voorzichtigheid geboden en geven deze resultaten meer een indicatie.





Binder