Sport en bewegen in de openbare ruimte: een zwembad voor een beweegvriendelijke omgeving

Voldoende bewegen is van groot belang, daarover bestaat geen twijfel. Het is dus ook in het belang van ons allemaal dat bewegen wordt gestimuleerd en dus ook gefaciliteerd. Dat er een openbare ruimte wordt gecreëerd die uitnodigt om te bewegen en die ook aansluit bij de behoeften. Om beter te weten hoe we in Nederland in de openbare ruimte gelegenheid bieden aan allerlei verschillende vormen van bewegen voor jong en oud kan het brancherapport ‘Sport en bewegen in de openbare ruimte’ helpen bij het zoeken naar antwoorden door het leveren van inzichten en feiten over het sporten en bewegen in de buitenruimte.

Kernindicator Beweegvriendelijke Omgeving

Uit het onderzoek van het Mulier Instituut blijkt dat Nederland gemiddeld 60 van de 100 punten scoort op de Kernindicator Beweegvriendelijke Omgeving (KBO). Vooral in niet-stedelijke gebieden scoort Nederland laag op de fysieke inrichting van de leefomgeving om sporten en bewegen te stimuleren. De KBO geeft aan hoe beweegvriendelijk de leefomgeving is ingericht, hiervoor worden de aanwezigheid en bereikbaarheid van de volgende factoren in kaart gebracht:

  1. Sportaccommodaties (zwembaden, gymzalen, fitnesszalen, sportvelden).
  2. Infrastructuur die mogelijkheden biedt voor sportieve activiteit in de vrije tijd (bijvoorbeeld parken, speeltuinen en fietspaden).
  3. Stedelijke en groene gebieden die gebruikt kunnen worden voor sporten en bewegen (destraat, openbare ruimte, bossen, zandvlakten).

In de nieuwe kernindicator wordt niet alleen belang gehecht aan de aanwezigheid van sportaccommodaties, maar ook aan de diversiteit en nabijheid. Uit onderzoek blijkt dat, hoewel Nederland een zeer fijnmazige sportinfrastructuur heeft, een grotere diversiteit aan sportaccommodaties bijdraagt aan een hogere maandelijkse sportdeelname. Als mogelijke oorzaak wordt hiervoor de mindere intrinsieke motivatie en daarmee beperktere reisbereidheid van maandelijkse sporters genoemd. Het blijkt dat zwembaden (aantal 847 openbare zwembaden en zwembaden die bij een sport- of zwemschool), sportscholen (aantal 2.771), sporthallen (aantal 1.491), sportvelden (aantal 2.579) en (aantal 1.997) tennisbanen typen accommodaties zijn die volwassenen en kinderen veel voor sportbeoefening gebruiken. De gemiddelde afstand van een zwembad is hiervan met 2,3 kilometer het hoogst. Het fitnesscentrum, de sportvelden en de tennisbanen hebben een gemiddelde afstand tussen de 1,4 en 1,6 kilometer.

Bereidheid

Wat zegt afstand precies over de bereidheid om te sporten? In het rapport worden drie fasen onderscheiden van reisbereidheid. In de eerste fase neemt de reisbereidheid nauwelijks af: als een sportaccommodatie dichtbij is, zijn de meeste mensen (die willen sporten) bereid om deze afstand af te leggen en maakt het nauwelijks uit hoe dichtbij de accommodatie is. In de tweede fase neemt de bereidheid sterk af bij een toename van de afstand: steeds meer mensen (die willen sporten) gaan de afstand als een belemmerende factor zien. In de derde fase heeft een toenemende afstand nauwelijks nog invloed op de reisbereidheid. Voor een aantal mensen is de afstand geen reden om de door hen gewenste sport niet uit te oefenen, zij zullen naar de accommodatie gaan, ook al is deze verder weg.

Behoeften

Afstand tot een accommodatie kan een rol spelen in de bereidheid om te gaan bewegen, daarnaast is het natuurlijk goed om te weten of het aanbod ook aansluit op de behoeften. Als je bewegen wil stimuleren is het bij het verleiden tot bepaalde activiteiten dus zaak de voorkeuren voor en beeldvorming van bepaalde activiteiten bij de beoogde doelgroepen te kennen. Het is dan relevant te achterhalen hoe de smaak en voorkeuren van mensen zijn en worden gevormd, om zo te kunnen inschatten met welk aanbod, of met welke beeldvorming van het aanbod, deze mensen wel verleid kunnen worden om deel te nemen aan een bepaalde vorm van sportief-recreatief bewegen in de openbare ruimte. Beleidsmatig is het vooral van belang dat sommige activiteiten positieve maatschappelijke effecten hebben die rechtvaardigen dat overheden die activiteiten wensen te bevorderen. Voor zwembaden lijkt mij het belang evident, zowel voor jong als voor oud.

Dit artikel bevat slechts een klein onderdeel van het brancherapport. Lees voor meer informatie, waaronder zwemmen in open water, het gehele brancherapport ‘Sport en bewegen in de openbare ruimte’





E.B.T.C.