Ik was voor een training bij een locatie die net was veranderd van organisatie. Wat mij opviel was de stevige overtuigingen en vele vaste gewoontes in het team. Nu hadden ze moeite met een volgens hen ‘te betrokken’ bestuur. Voorheen was er minder bemoeienis van hogerhand en dat vonden ze fijn. De nieuwe exploitant bewaakt secuur de uniforme richtlijnen waar het team voorheen meer vrijheid had in het volgen van hun eigen werkwijzen.
Cultuur zou je kunnen omschrijven als de waarden, normen, overtuigingen en gedragingen die de manier waarop mensen samenwerken betekenis geven. Het komt tot uiting in de manier waarop medewerkers samenwerken, leidinggevenden het team aansturen, conflicten worden opgelost en successen worden gevierd. Cultuur vormt de basis voor de communicatie en omgangsvormen in jouw team. Jammer genoeg wordt er nog weinig stilgestaan bij de cultuur van de organisatie, terwijl het een enorm belangrijke beïnvloeder is als er veranderingen plaatsvinden in de organisatie. Dit soort kantelmomenten komen vaker voor: als een locatie onderdeel wordt van een andere organisatie, als het management wisselt, als er veel nieuwe collega’s instromen met een andere werkachtergrond, of als teamleden nieuwe inzichten opdoen en die gaan toepassen op de werkvloer. Ook het verzorgingsgebied is van invloed op de cultuur van de organisatie. Stel je het verschil voor tussen een locatie in een grote stad of in een veel rustiger klein dorp. Of gebieden waar religie en grote rol speelt of regio’s waar veel mensen wonen met een verschillende culturele achtergrond. Ook het inkomensniveau van de bewoners van jouw verzorgingsgebied kan van grote invloed zijn.
Cultuur is heel bepalend voor de samenwerking in een team en toch wordt er bij het werven en inwerken van nieuwe collega’s weinig aandacht aan besteed. In wervingsadvertenties staan concrete data over werktijden, salaris en functie. Maar zelden iets over cultuur zoals samen meedoen aan sporttoernooien, veel opleidingen kunnen volgen, doorgroeikansen, initiatief nemen om nieuwe doelgroepen aan te spreken, veel verantwoordelijkheidsgevoel hebben. Vaak blijft cultuur onbesproken totdat een collega niet in het team lijkt te passen. Of zich anders dan anderen gedraagt. Dan hoor je mensen zeggen dat iemand ‘niet zo in het team past’. Of wanneer je zelf merkt dat je niet op gemak voelt in een team. Of je niet lekker matcht met bezoekers. Als we nieuwe collega’s inwerken ligt de nadruk vooral op praktische zaken: rooster bespreken, systemen uitleggen, looproutes doornemen, kleding passen. Maar hoeveel aandacht krijgt cultuur in jouw inwerkprogramma? Dat terwijl een sterke en positieve organisatiecultuur je organisatie juist kan helpen om medewerkers aan te trekken en te behouden. Het biedt richting en geeft houvast, verwachtingen zijn helder en mensen voelen zich sneller verbonden. Met als gevolg een hoge medewerkerstevredenheid, goede samenwerking, betrokken en gemotiveerde collega’s en minder verloop. Oftewel een goed imago dat je accommodatie aantrekkelijk maakt voor nieuwe medewerkers.
Een cultuurverandering kan weerstand in het team oproepen. Leidinggevenden spelen dan een belangrijke rol bij het vormgeven van de organisatiecultuur. Zij zijn het goede voorbeeld. Dus niet alleen verwoorden in werkplannen en visiedocumenten, maar ook met het gedrag het goede voorbeeld geven. Cultuur is vaak diep verankerd in gewoonten, gebruiken en het geeft collega’s dus houvast. Mocht je in een veranderproces zitten met elkaar, hoe klein of groot ook, sta dan ook stil bij cultuur en de mogelijke verandering die daarin plaatsvindt. Het vraagt tijd en leiderschap om hiermee om te gaan. Zorg daarom voor een open communicatie en betrek iedereen bij het veranderproces. Alleen zo geef je gezamenlijk betekenis aan de manier waarop je met elkaar wil samenwerken.
Deze blog is geschreven door Nicolette Smale. Als L&D-professional in de zwembadbranche traint, adviseert en begeleidt zij zwemlesaanbieders bij leer-, verander- en organisatievraagstukken. Zij ondersteunt onder meer bij het ontwikkelen van kennis en vaardigheden, het versterken van teamkwaliteit en het efficiënt en effectief organiseren van zwemlessen. Meer informatie via www.nicolettesmale.nl