Aangepaste ‘Richtlijn Veilig Zwemmen in Coronatijd’: recirculeren mag weer

Voor de zomer was het advies om volledig de lucht te verversen. Maar uit onderzoek blijkt dat de normen zoals opgenomen in het Bouwbesluit afdoende zijn voor een veilige zwemomgeving. Er zijn dus geen extra maatregelen nodig. En dat is goed nieuws, want het volledig verversen van de lucht kan voor zwembaden behoorlijk in de papieren lopen. Maar wat zijn nu precies die nieuwe inzichten?

Afstand houden

De discussie over ventilatie loopt al sinds het coronavirus opdook in februari. Het is een belangrijke vraag als het gaat om verspreiding van het virus. Het is bekend dat het coronavirus zich verspreidt via druppels die vrijkomen bij schreeuwen, niezen of hoesten. Als andere mensen die druppels inademen of bijvoorbeeld via de handen in de mond, neus of ogen krijgen, kunnen zij besmet raken. Ondanks dat het nieuwe coronavirus nog een vrij nieuw virus is waarvan nog lang niet alles bekend is, weten we dat andere mensen vooral via de wat grotere druppels besmet worden. Om dit te vermijden moeten we 1,5 meter afstand houden. Onduidelijk is nog welke rol de kleine druppels (aerosolen) die in de lucht blijven hangen precies spelen bij de verspreiding. Reden dat het RIVM aanraadt om voldoende te ventileren en te zorgen voor voldoende verversing met buitenlucht. Bij recirculeren moet er voldoende verse lucht wordt toegevoegd aan de ruimte. Hoe zit dat zwembaden?

Recirculeren

Maarten Keuten heeft samen met de Zwembadpoli en de TU-Delft onderzoek gedaan naar de luchtventilatie in zwembaden. Gekeken is naar de verspreiding van aerosolen en in welke mate het verversen van lucht noodzakelijk is. “Voor de zwembranche is dit een belangrijke vraag. Voor de zomer was het advies om volledig de lucht te verversen. We wisten nog niet wat er gebeurde met de kleine druppels bij recirculatie een dus moesten we het zekere voor het onzekere nemen. Alleen dit is voor zwembaden erg kostbaar. In de zomer is het nog te doen, maar met de winter in het vooruitzicht was het wel belangrijk om te weten of het ook echt noodzakelijk is.” Met financiële steun van verschillende partijen uit de branche heeft men dit deze zomer nader onderzocht. “In een aantal recreatiebaden hebben wij gekeken naar de route van aerosolen. We hebben bewust gekozen voor recreatiebaden omdat we zien dat bij glijbanen en whirlpools er een grote hoeveelheid kleine druppels vrijkomt.”

Lees ook: Mondkapjes: geen verplichting wel een dringend advies. Hoe gaan zwembaden daar mee om?

Bouwbesluit

Het gaat daarbij vooral om de aerosolen die niet neerdalen in het zwembadwater. “Wij hebben al eerder gekeken naar de overlevingskansen van het coronavirus in chloor. Op basis van vergelijkbare virussen hebben wij reeds kunnen constateren dat bij een bepaalde chloorwaarde het virus wordt gedood. Voor ons ging het daarom nu om de kleine druppels die in de lucht blijven hangen en hierdoor nog steeds mensen kunnen besmetten.” Belangrijke vraag daarbij is: worden deze aerosolen ook weer terug de ruimte in geblazen bij recirculatie? “Gelukkig constateerden wij bij ons onderzoek dat bij het recirculeren van de lucht aerosolen voor meer dan 90% niet mee worden gerecirculeerd. Er is dus geen continue stroom van mogelijk ‘besmette’ aerosolen.” Advies voor nu is daarom om de capaciteit van de ventilatoren tijdens de openingsuren te houden op 80-100 % en te zorgen voor een minimaal verse lucht aandeel van 6.5 L/s/persoon, zoals voorgeschreven in het Bouwbesluit.

Bezetting-gestuurde-regeling

Met 90% komen er dus nog wel aerosolen terug? “Dat klopt, maar omdat mensen met klachten thuis moeten blijven zal het aantal besmette personen gering zijn. Mensen met asymptotische klachten kunnen wel aanwezig zijn, maar de lading virussen is bij hen gering. De verhouding tussen het zeer geringe aantal aerosolen in de recirculatielucht, de grote ruimte van de zwemzaal en de altijd aanwezige minimale buitenlucht maken het recirculeren veilig. De kans op verspreiding van het virus door aerosolen die ondanks de luchtbehandeling blijven hangen, is daardoor minimaal.” Aanvullende maatregelen zijn daarom niet nodig. Wel wijst Keuten er op dat de bezetting-gestuurde-regeling moet worden uitgeschakeld. “Dit systeem regelt het aandeel verse lucht op basis van temperatuur, luchtvochtigheid en de luchtkwaliteit of kaartverkoop. Het is beter om dit in te stellen zodat je zeker weet dat er altijd een voldoende aandeel verse lucht aanwezig is. Daarbij is het natuurlijk ook in zwembaden nog steeds belangrijk om, buiten het zwemmen om, een mondkapje te dragen om ook zo de mogelijke verspreiding door grote en kleine druppels te verminderen.”

Naar aanleiding van deze nieuwe inzichten is de Richtlijn Veilig Zwemmen in Coronatijd, Hygiëne en Desinfectie in Badinrichtingen aangepast. Kijk voor meer informatie over het Medisch Monitoring Onderzoek: Ventilatie in zwembaden en de aangepaste documenten op de website www.water-vrij.nl/organisaties




Variopool