Met de invoering van de Omgevingswet verandert er ook veel voor het toezicht. Waar voorheen vooral het voldoen aan regels centraal stond, draait het nu om het aantoonbaar zorgvuldig handelen ter voorkoming van incidenten. Dat vraagt mogelijk om aanpassing van het bestaande toezichtplan. En minstens zo belangrijk daarbij: is het plan nog wel praktisch werkbaar? Weten medewerkers wat erin staat, én wat dat betekent op het moment dat ze erop moeten terugvallen? Sabrina Miedema laat zien hoe cruciaal het is om hierover in gesprek te gaan met het team en te oefenen met realistische scenario’s, zodat iedereen in een noodsituatie adequaat kan handelen.

Vertaalslag
Als docent, mentor en loopbaanbegeleider op het MBO Sport en Bewegen en eigenaar van haar eigen trainingsbureau komt Sabrina bij veel zwembaden. Door haar gesprekken met professionals weet zij welke uitdagingen spelen in de branche, ook als het gaat om toezicht houden. Wat haar steeds weer opvalt, is dat er veel over wordt gesproken, maar ze vraagt zich af of iedereen wel precies weet wat er op papier staat en wat dat betekent voor de praktijk. “Het is die vertaalslag en het gezamenlijk scherp krijgen van verwachtingen die juist zo essentieel is voor effectief en veilig toezicht. Zo wordt toezicht niet alleen een papieren plan, maar een gedeelde verantwoordelijkheid.”
Scenario-kaarten
Toezichthouden gaat over signaleren, inschatten, ingrijpen, maar ook samenwerken en goed weten wat je te doen staat als er iets misgaat. Daarnaast merkt Sabrina dat het steeds vaker meer omvat. “Soms ben je als toezichthouder gewoon een sociale buurtwerker en spreek je jongeren aan, bemiddel je bij ruzietjes, terwijl je tegelijkertijd te allen tijde paraat moet staan in geval van een calamiteit.” En met de nieuwe verplichting vanuit de Omgevingswet om een risicoanalyse en beheersplan op te stellen, neemt de urgentie toe om dit allemaal goed vast te leggen. “Daarom is het essentieel om samen een moment te pakken om het gehele toezichtplan grondig door te nemen en er bewust naar te kijken. Want weten alle collega’s wel precies wat er moet gebeuren en wanneer? Wanneer schakel je iemand in? En weet diegene ook wat hij of zij moet doen?” Daarnaast is het belangrijk te checken of er niets over het hoofd wordt gezien en of er blinde vlekken zijn. In de hectiek van de dag is hier niet altijd voldoende tijd voor, en dat is volgens Sabrina ook begrijpelijk. Om het teams makkelijker te maken, ontwikkelde zij daarom een laagdrempelige werkvorm waarmee collega’s samen in gesprek kunnen gaan over het toezicht. “Het is een werkvorm met scenario-kaarten, met daarop allerlei situaties die je met elkaar kunt doorlopen en bespreken. Wat zou jij doen? En wat verwacht je van de ander?” Maar hierbij komt ook aan de orde hoe je melding maakt van een noodsituatie, welke middelen je gebruikt – portofoon, fluit, alarmknop of stem – en wat een melding precies moet bevatten.” Daarnaast is het van belang om te kijken naar de rolverdeling. “Wat doe je als je je post niet onbeheerd mag achterlaten en wie komt je dan helpen? En vergeet vooral ook niet de afstemming met collega’s die geen toezichthoudende rol hebben, zoals de receptie, schoonmaak of teamleiders.”
Lees het gehele interview met Sabrina Miedema in ZwembadBranche #99
