Tekort aan personeel: tijd om de noodklok te luiden?

Ik denk dat er momenteel bijna geen zwembad in Nederland is waarbij er momenteel geen tekort of op korte termijn een dreigend tekort aan personeel is. Het is een zorgelijke ontwikkeling, wat echt een bom legt onder de continuïteit en zwemveiligheid in Nederland. Niet alleen dat kinderen/volwassenen een lange tijd niet hebben gezwommen of dat er opeens veel kinderen nog moeten leren zwemmen, maar het feit dat er simpelweg geen gekwalificeerd personeel meer te vinden is en waardoor ook de veiligheid van bezoekers in gevaar kan komen.

Roosterprobleem

Steeds meer en meer baden gaan op zowel de korte termijn als lange termijn last krijgen van deze sluipmoordenaar. Van de baden die nog wel genoeg personeel hebben, loopt vaak personeel ook al op hun tandvlees omdat ze veel extra uren en diensten moeten oppakken bij ziekte en vakanties van collega’s. Hoe lang gaan ze en wé dit nog volhouden en is het nog wel veilig? Dit geldt natuurlijk ook in de laatste plaats voor alle managers en teamleiders die slapeloze nachten hebben over hoe ze het roosterprobleem nu weer gaan oplossen en dat ze misschien wel moeten gaan denken over uiteindelijk de sluiting van baden, waarbij ze goed moeten beargumenteren over het hoe en waarom aan de organisaties waar zij voor werken. Maar hoe gaan we dit dan aanpakken?

Betere beloning?

Ok, zo een personeelstekort heb je niet morgen opgelost en zelfs mijn hoge hoed is ook wel eens leeg. Laten we beginnen met een eerlijke beloning voor het personeel dat werkt in de CAO zwembad. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat mensen bij een supermarkt of een fastfoodketen in de meeste gevallen meer verdienen en veel minder verantwoordelijkheden hebben. Naast nog natuurlijk het feit dat wij van toezichthouders en zweminstructeurs verlangen dat ze in het bezit zijn van een erkend diploma, zoals lifeguard, EHBO/BHV/zweminstructeur. En dan vergeet ik nog dat het personeel dat minimaal 1 keer per jaar een vaardigheidstoets moet doen. Maar goed, wat vooral hier in Amsterdam ook nog meespeelt is de oneerlijke concurrentie tussen de paar gemeentelijke zwembaden, uitzendbureau Randstad en de commerciële zwembaden: iedereen kan ongeveer wel bedenken dat de zweminstructeurs die in de gemeentelijke CAO vallen een veel veel betere CAO hebben, dan dat de CAO zwembaden ooit zal gaan zijn. Naast dezelfde badwatertarieven en bezoekerskaarten ook maar misschien dezelfde arbeidsvoorwaarden gaan hanteren voor het personeel? Ben ik overigens ook nog bijna vergeten dat er voor het technisch personeel en de specialisten al bijna helemaal geen ruimte meer is in de CAO zwembaden. Natuurlijk is het dan niet raar dat deze ook snel weglopen en geen zwembad hun technisch personeel kan behouden. Zijn we dan doorgeslagen in de commercialisering van zwembaden?

Opleiden

Ik vind dat eigenlijk elk zwembad verplicht moet worden om stagiaires op te leiden. Nadat in de afgelopen jaren de sport en bewegen opleidingen als paddenstoelen uit de grond zijn gekomen, is er dringend behoefte aan opleidingsplaatsen. Zonder opleidingen en opleiders immers geen personeel. Zo simpel is het nou eenmaal. Natuurlijk snijd je jezelf wel eens in de vingers dat de verwachtingen niet met elkaar overeenkomen, maar dat is denk ik te voorkomen als je goede wederzijdse afspraken maakt. Controleer eerst natuurlijk even zelf of jouw zwembad een erkend leerbedrijf is bij het SBB, leg contact met scholen en meld stageplaatsen aan op stagemarkt.nl Laat ook in de omgeving weten dat er betaalde opleidingsplaatsen zijn en bekijk mogelijkheden om de studiekosten van zij-instromers op je te nemen. Daarnaast denk ik dat het van belang is dat we met z’n allen weer op zoek gaan naar mogelijke oplossingen om alle ALO en CIOS studenten weer hun aantekening zwemmen terug te geven. Niets mooiers is er natuurlijk, dan dat deze studenten als bijbaan in het zwembad werken.

Zweminstructeur als beschermd beroep?

Zoals ook te lezen in mijn vorige column, ben ik van mening dat zweminstructeurs – in vergelijking met andere werknemers – een vrij zwaar en verantwoordelijk beroep hebben, dat je niet tot je 67ste fulltime vol kunt doen. Het is bijna net zo verantwoordelijk en zwaar als basisschooldocenten en medewerkers kinderdagverblijven. Hoe kunnen we er met z’n allen voor zorgen dat ook deze beroepsgroep serieus genomen gaat worden? Is het tijd voor actie? Ik denk dat er niet bijzonder veel zwembadpersoneel aangesloten is bij een vakbond, maar wordt het niet weer eens tijd om ons te verenigen? De exploitanten hebben het goed voor elkaar in de WIZZ, maar wie staat er op voor het personeel? Dan toch eind augustus wat zwemlessen verzorgen in de Hofvijver in Den Haag?

Deze blog is geschreven door Marianne Jongsma. Marianne is hoofd zwemzaken in de Amsterdam Zuidoost en heeft in het verleden 5 jaar in Thailand gewerkt als professioneel zwemcoach. Daarnaast is zij fanatiek wedstrijdzwemmer en waterpoloër en fluit zij in haar vrije tijd graag een wedstrijd waterpolo.





Pomaz