Laat het los, laat het gaan…

‘Laat het los, laat het gaan. Voorbij is de storm in mij’, een liedje uit de bekende Disney film Frozen. Menig ouder of volwassenen die met kinderen werkt, kent waarschijnlijk wel het verhaal van Elsa en haar jongere zus Anna. Maar bovenal natuurlijk ook de grappige Olaf, de vriendelijke sneeuwpop die houdt van een lekkere warme knuffel en de zon – uitgerekend hij…. Ik moest eraan denken toe ik op Famme iets las over driftbuien en kinderen. We herkennen het allemaal, een kind verliest zichzelf even in een driftbui. Als dit gebeurt in de zwemles, hoe kun je dan het beste reageren?

Boven en beneden

Gedrag is een interessant fenomeen. Onze hersenen kunnen impulsief gedrag stimuleren, maar ook impulsen afremmen. Neurowetenschapper Dan Siegel en opvoedingsdeskundige Tina Bryson beschrijven deze twee uitersten als de ‘beneden’ en ‘boven’ aspecten van de hersenen. Beneden zijn onze hersenen reactief en emotioneel. Ze worden gedreven door impulsen, kortetermijnbelangen. Het gaat hier vaak om primitieve driften. Met de andere kant van onze hersenen, boven dus, kunnen we juist impulsen remmen en vertragen. We zijn hier beter in staat om eerst de impulsen te verwerken. Leidraad is hier meer de lange termijn: wat zijn de gevolgen? Boven doet eerst en gaat dan denken en beneden denkt en eerst en gaat daarna doen (of daarom juist niet doen). Hoewel eerst denken en dan doen verstandiger klinkt, hebben we zowel de impulsieve als de bedachtzame kant nodig.

Lees ook: Praten tegen kinderen zodat zij gaan luisteren, zo moet dat dus!

Een driftbui

Leuke informatie maar wat heeft dit te maken met een kind wat even zichzelf niet onder controle heeft? Het belangrijkste is eigenlijk om te beseffen dat kinderen nog geen volwassenen zijn. En dus ook niet in staat om te denken als een volwassenen. Wij volwassenen denken vaak dat kinderen die een driftbui hebben dit doen om ‘iets’ voor elkaar te krijgen, manipulatief gedrag vertonen. En daar gaan wij natuurlijk niet in mee. Maar hun hersenen zijn helemaal niet in staat om een volwassen perspectief op een situatie te kunnen nemen. Een driftbui werkt op een instinctief niveau. Daarom is het tijdens een driftbui ook bijna onmogelijk om door te dringen met logica, je kunt een kind zo niet bereiken. Eigenlijk is de eerste belangrijkste stap te realiseren dat het kind dit niet doet met opzet. Dit te realiseren kan al enorm helpen om situatie te kantelen.

Ontspan

Bij een echte driftbui heeft een kind verbinding en kalmering nodig, zo stellen Dan Siegel en Tina Bryson en zeker geen preek of reprimande. Eigenljk zijn vooral de volwassen eerst aan zet, zij moeten eerst de kalmte bij zichzelf vinden. Siegel en Bryson noemen dit het kalmeren van de eigen prefrontale cortex. Dit geef het kind een veilig gevoel en ziet dan ook dat het veilig voor hem is om te kalmeren. De kinderen raken ook weer wat meer ontspannen door simpelweg te vertellen dat ze weer rustig kunnen worden, maar dan wel op een ontspannen manier en met een rustige zachte stem. Hierdoor neemt bij de kinderen de cortisol af en de oxytocine neemt toe. Met als resultaat dat de storm weer gaat liggen en de rust is wedergekeerd. Rustig blijven en kalm, en zeker geen verwijten maken, is dus uiteindelijk de beste manier om de sfeer gezellig te houden.




Variopool