Een zwembad verduurzamen vraagt vaak om flinke investeringen. Maar waar begin je? Met nieuwe installaties, betere isolatie of eerst het bestaande energieverbruik terugdringen? Kleinere zwembadorganisaties hebben niet altijd de kennis en tijd om dat zelf uit te zoeken. Via provinciale ontzorgingsprogramma’s kunnen ze deskundige ondersteuning krijgen, vaak gratis en soms met een beperkte eigen bijdrage. Dat geldt voor zwemscholen en kleinere zwembadexploitanten, maar ook voor campings, bungalowparken, hotels en wellnessbedrijven met een eigen zwembad. Voor bepaalde stichtingen is er een apart programma. De meeste regelingen lopen tot medio 2027.
Eerst inzicht, dan investeren
Het Ontzorgingsprogramma mkb is een landelijk initiatief dat door de provincies wordt uitgevoerd. Je krijgt geen geld voor een warmtepomp, zonnepanelen of een nieuwe luchtbehandelingsinstallatie. Je krijgt wel hulp bij het opstellen en uitvoeren van een verduurzamingsplan.
Een adviseur onderzoekt bijvoorbeeld waar de grootste besparingen te halen zijn, welke maatregelen financieel interessant zijn en in welke volgorde je ze het beste kunt uitvoeren. Ook hulp bij subsidieaanvragen, financiering en het vergelijken van offertes kan onderdeel zijn van het traject. Je hoeft nog geen plan klaar te hebben. Juist als je niet weet waar je moet beginnen, is onafhankelijk advies waardevol.
Voor zwembaden is dat interessant. Het verwarmen en zuiveren van zwemwater, ventilatie en luchtbehandeling kosten veel energie. Een nieuwe installatie is niet automatisch de beste eerste stap. Soms levert het optimaliseren van bestaande systemen al een flinke besparing op.
Wie komt in aanmerking?
Het mkb-programma is bedoeld voor ondernemingen met maximaal 50 medewerkers en een jaaromzet van maximaal 10 miljoen euro. Zelfstandige zwemscholen, kleinere zwembadexploitanten en recreatiebedrijven met een zwembad kunnen daar in principe onder vallen. Een eigen pand is niet altijd nodig. Zuid-Holland helpt bijvoorbeeld ook huurders, onder meer bij het opstellen van afspraken met de verhuurder. In Gelderland is hulp bij een subsidie- of financieringsaanvraag voor huurders alleen mogelijk als de verhuurder hiermee instemt.
Voor zwemscholen die alleen zwemwater huren in een bestaand zwembad ligt het lastiger. Zij hebben weinig invloed op de technische installaties. In Zuid-Holland is een eenmanszaak zonder personeel en zonder eigen bedrijfspand zelfs uitgesloten. Of ondersteuning mogelijk is, hangt dus af van de provincie en van wat je zelf kunt aanpakken.
Lees ook: Routekaart Verduurzaming Sport: slimme keuzes en samenwerking maken zwembaden toekomstbestendig
Mogelijkheden voor zwembadstichtingen
Naast het mkb-programma bestaat het Ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed. Dat richt zich op kleine eigenaren van maatschappelijke accommodaties, waaronder stichtingen, verenigingen en coöperaties met een publieksfunctie die minimaal één en maximaal tien gebouwen in eigendom hebben. Een zwembadstichting die eigenaar is van haar accommodatie kan daarmee mogelijk in aanmerking komen. Niet elke provincie ondersteunt elke doelgroep, dus vraag het bij je provincie na.
Is het zwembad eigendom van de gemeente en exploiteert een stichting het? Dan kan de stichting niet zelf deelnemen aan het vastgoedprogramma. De gemeente kan mogelijk gebruikmaken van het programma als zij op 1 oktober 2022 minder dan 50.000 inwoners had. Voert de stichting bedrijfsmatige activiteiten uit, dan kan het mkb-programma een optie zijn.
Wat biedt jouw provincie?
De programma’s zijn landelijk opgezet, maar elke provincie vult ze zelf in. Een greep uit wat er nu loopt (stand oktober 2026):
- Zuid-Holland: gratis en onafhankelijk advies, ook voor huurders. Alleen voor bedrijven buiten bedrijventerreinen. Reken op ongeveer zes uur eigen tijd.
- Gelderland: kosteloze begeleiding door een energiecoach van een regionaal energieteam. Loopt in ieder geval tot mei 2027.
- Noord-Brabant: de provincie draagt € 2.725 bij en de verduurzamingsscan is kosteloos. Je investeert zelf vijf uur. Bij een andere adviesvraag betaal je de resterende kosten zelf. Loopt tot mei 2027.
- Limburg: subsidie van maximaal 90% van de advieskosten, tot € 2.800. Je kiest zelf je adviseur en kunt er één keer een aanvraag indienen.
- Noord-Holland: kosteloos, maar alleen voor ondernemers in winkelgebieden die door de gemeente zijn aangewezen. Bedrijven op bedrijventerreinen vallen erbuiten. Voor de meeste zwembaden en recreatiebedrijven in Noord-Holland is dit programma waarschijnlijk niet van toepassing.
Voor de overige provincies vind je de links in het overzicht van RVO onderaan dit artikel.
Verduurzamen vraagt om slimme keuzes
De ondersteuning sluit aan bij de bredere verduurzamingsopgave in de zwembranche. In de septembereditie van ZwembadBranche benadrukte Joost ten Bulte, adviseur duurzaamheid bij Vereniging Sport en Gemeenten (VSG), het belang van slimme keuzes en regionale samenwerking. Via de Taskforce Zwembaden wordt gewerkt aan bouwconcepten en een afwegingskader waarmee gemeenten beter kunnen bepalen hoe ze hun zwembaden toekomstbestendig maken. Die zijn naar verwachting vanaf 2027 bruikbaar. De provinciale ontzorgingsprogramma’s helpen kleinere organisaties nu al om zelf stappen te zetten.
Bekijk de mogelijkheden in jouw provincie
Wil je weten of jouw zwemschool, recreatiebedrijf of stichting in aanmerking komt? RVO heeft een overzicht met verwijzingen naar de ontzorgingsprogramma’s van alle 12 provincies. Daar vind je de actuele voorwaarden en kun je je aanmelden.
- Ontzorgingsprogramma mkb: overzicht per provincie
- Ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed: overzicht per provincie
Verduurzamen hoeft niet te beginnen met een grote investering. Eerst weten waar je staat, is minstens zo waardevol.