Dokter Zwemles: ‘Ons gedrag bestaat uit het na-apen van voorbeelden’

Digitale leerhulpmiddelen worden steeds belangrijker, ook in het zwemonderwijs. Een voorbeeld zijn de onderwatervideo’s van alle zwemslagen, gemaakt door Dokter Zwemles. Jitze de Wilde vertelt over de kracht van het videovoorbeeld. Het was tijdens zijn eerste stage als ALO-student dat Jitze de Wilde plots tot een verhelderend inzicht kwam. “De kinderen zien dit helemaal niet.’’ De Wilde zat midden in zijn opleiding tot badmeester en was bezig om de leerlingen de fijne kneepjes van de schoolslag bij te brengen. Ineens was het voor hem duidelijk. “De details van de schoolslag zijn met het blote oog niet te zien. Het gebeurt allemaal onder water. Nog los van het feit dat kinderen in het bad gauw zijn afgeleid.’’ Het onderwerp liet De Wilde niet meer los. Lang dacht hij na over manieren om kinderen de zwemslagen effectiever en efficiënter aan te leren. Wat hem kansrijk leek: videobeelden inzetten als digitaal leerhulpmiddel.

Positief effect

De eerste hobbel: er bleek geen valide meetinstrument beschikbaar om de kwaliteit van de schoolslag objectief in kaart te brengen. De Wilde begon diepgravend te analyseren en kwam tot honderd punten, die samen de ideale schoolslag vormen. Twee groepen in de leeftijd tussen 4 en 6 jaar werden in het kader van het onderzoek gevolgd. De eerste groep maakte gebruik van videovoorbeelden bij het aanleren van de slag. De tweede groep volgde het leertraject op de traditionele manier, in het water. Om een objectieve uitkomst te krijgen, kregen beide groepen les van dezelfde instructeur en waren ook de overige condities, zoveel als mogelijk, gelijkwaardig. Alle leerlingen zaten in hun vierde zwemperiode, bezig om het zwemdiploma A te behalen. De uitkomst van het onderzoek sprak boekdelen. De videogroep scoorde in totaal 92 punten, tegen de controlegroep 60 punten. Ook de gemeten vooruitgang in de periode van zes weken viel uit in het voordeel van de videogroep: gemiddeld 53 punten om 13 punten. Te harde conclusies durft De Wilde niet te trekken, gezien de beperkte omvang van de testgroepen. “Maar het lijkt er op dat videovoorbeelden een positief effect hebben op de kwaliteit en kennis van de schoolslag.’’

Lees ook: Welke kinderen zitten bij jou op zwemles?

Lichaamstaal

Ondertussen zijn we ruim anderhalf jaar verder en is De Wilde docent lichamelijke opvoeding aan RSG Wolfsbos in Hoogeveen. Als Dokter Zwemles biedt hij (gratis) onderwatervideo’s aan van alle zwemslagen en technieken voor het ABC-zwemdiploma. De Wilde gelooft in de kracht van videovoorbeelden. Behalve de harde cijfers uit zijn onderzoek, staat ook de lichaamstaal van de kinderen in de testgroepen nog duidelijk op zijn netvlies. De verschillen bij de vraaggesprekken na de lessen waren groot. “De kinderen in de videogroep kenden geen spoortje twijfel. Ze wisten direct wat er bedoeld werd en gaven meteen de goede antwoorden. Bij de watergroep was er veel meer twijfel zichtbaar. Ze hadden wel een idee hoe het zat, maar niet meer dan dat.’’ Eigenlijk is het logisch, zegt De Wilde. “De mens leert door te kijken. We zijn niet anders dan de meeste zoogdieren. Ons gedrag bestaat uit het na-apen van voorbeelden.’’

Lees de rest van het artikel in ZwembadBranche #62




Variodeck