Het KNMI heeft vorige week vanwege extreme temperaturen code rood afgegeven voor een groot deel van het land, en het Nationaal Hitteplan van het RIVM is al sinds medio juni actief. Geen wonder dat iedereen massaal verkoeling zoekt. Hoewel een frisse duik in een plas, meer of rivier heerlijk klinkt, is buiten zwemmen fundamenteel anders dan zwemmen in een zwembad. Om te zorgen dat zwemmers deze warme periode veilig doorkomen, zetten we de belangrijkste richtlijnen van Rijkswaterstaat, de waterschappen en de Rijksoverheid op een rij.
Waarom een officiële zwemplek écht de enige veilige keuze is
Het is verleidelijk om bij tropische hitte dicht bij huis in een gracht, kanaal of rivier te springen. Toch raden Rijkswaterstaat en de waterschappen dit ten strengste af. Wildzwemmen brengt onzichtbare risico’s met zich mee:
- Slecht zicht voor scheepvaart: Schippers en pleziervaartuigen zien zwemmers in het water vaak pas glimpen als het te laat is.
- Onzichtbare obstakels: Onder het wateroppervlak kunnen scherpe of gevaarlijke voorwerpen liggen.
- Sluizen en bruggen: Zwemmen in de buurt van sluizen, bruggen of officiële vaarwegen is niet alleen levensgevaarlijk vanwege de zuigkracht en stroming, maar vaak ook simpelweg verboden.
De veilige route: Kies altijd voor een officiële, aangewezen zwemlocatie. Van mei tot en met september controleren de waterschappen de waterkwaliteit op deze locaties minstens 2 keer per maand.
De zomerse spelbreker: Hoe hitte blauwalg triggert
Aanhoudend warm weer heeft helaas direct een negatief effect op de biologische waterkwaliteit. Door de stijgende watertemperatuur groeien bacteriën en blauwalgen aanzienlijk sneller. Hoewel de naam anders doet vermoeden, zijn blauwalgen eigenlijk bacteriën (cyanobacteriën). Bij warmte ontstaat er een ‘bloei’, waarbij ze een blauwgroene drijflaag op het water vormen.
Wat zijn de risico’s?
- Voor mensen: Contact met of het inslikken van besmet water kan leiden tot huidirritatie, rode of branderige ogen, hoofdpijn en heftige maag- en darmklachten.
- Voor honden: Blauwalg is voor honden dikwijls dodelijk. Wanneer een hond tijdens het zwemmen water binnenkrijgt of naderhand zijn natte vacht schoonlikt, kan het dier ernstig ziek worden.
De waterschappen nemen hierin het zekere voor het onzekere: zodra er blauwalg wordt aangetroffen, worden er direct waarschuwingsborden geplaatst. In diverse provincies (zoals Drenthe en regio’s rond Amsterdam) zijn er inmiddels al waarschuwingen en negatieve zwemadviezen uitgegeven.
Lees ook: Het water lonkt dit zomerse weekend en dat baart Bernard Korte zorgen
De ‘Regen-check’
Heeft het na een warme periode plotseling flink geregend? Wacht dan alsnog een paar dagen voordat je open water opzoekt. Door hevige regenval kunnen riolen de capaciteit soms niet aan en overstroomt er vuil water in sloten en grachten, wat de waterkwaliteit tijdelijk flink verslechtert.
Praktische tips: Denk aan je gezondheid
Naast de risico’s van het water zelf, vraagt de extreme hitte om slim gedrag aan de kant:
- Check altijd de actuele status: Ga vóór vertrek naar zwemwater.nl of open de officiële Zwemwater-app om te zien of jouw favoriete plas op groen staat.
- Blijf drinken: Drink gedurende de dag voldoende water, ook als je geen dorst hebt.
- Vermijd de middagzon: Beperk zware lichamelijke inspanning tijdens de warmste uren van de dag (tussen 12:00 en 16:00 uur) en zoek tijdig de schaduw op.
- Smeer slim: Bescherm jezelf en je omgeving altijd met een goede zonnebrandcrème om verbranding te voorkomen.
Zorg goed voor jezelf én voor elkaar, houd kwetsbare mensen in je omgeving extra in de gaten, en geniet alleen op een gecontroleerde en veilige plek van de verkoeling!