Nederland heeft een nieuw kabinet en na maanden onderhandelen ligt er een coalitieakkoord. Omdat het kabinet een minderheid vormt, is dat akkoord nog niet in beton gegoten en zal per onderwerp steun moeten worden gevonden. Onderdelen kunnen onderweg dus nog worden aangepast of zelfs sneuvelen om een meerderheid te halen. Tegelijk is de richting helder: met de ambitie om te bouwen aan ‘de gezondste generatie ooit’ wordt sport en bewegen nadrukkelijker onderdeel van het gezondheidsbeleid. Gezondheid moet minder draaien om behandelen en meer om voorkomen. Niet alleen een beleidskeuze, ook een noodzaak, want de zorg staat onder druk. Wat betekent dit voor de sport- en beweegsector, en hoe kan de zwembranche hiermee aan de slag?
Gezondheid begint buiten de zorg
Het hoofdstuk Een gezonde samenleving maakt duidelijk dat de coalitie gezondheid breder benadert dan zorg alleen. Wie langer gezond wil blijven, moet niet alleen kunnen rekenen op goede behandeling, maar ook op een omgeving die gezond gedrag ondersteunt. Dat betekent: aandacht voor leefomgeving, een stevige sociale basis en het verkleinen van gezondheidsverschillen. De boodschap is dat het niet voldoende is om pas in te grijpen als mensen ziek zijn, het kabinet wil eerder in de keten investeren, met preventie en welzijn als uitgangspunt. Het akkoord benoemt daarbij expliciet het stimuleren van bewegen in het dagelijks leven en sport voor mensen met én zonder beperking. Daarmee wordt sport niet alleen gezien als ontspanning of prestatie, maar als structureel middel om gezondheid te versterken, mensen te laten meedoen en verschillen te verkleinen. Opvallend is ook dat sport niet los wordt benaderd: bewegen wordt gekoppeld aan de leefomgeving. Het moet logisch en laagdrempelig zijn, wat meteen wijst op het belang van toegankelijke voorzieningen, passend aanbod en een publieke ruimte die uitnodigt tot bewegen.
Ben jij op zoek naar een leverancier die kan helpen bij het verduurzamen van jouw zwembad of zwemschool? 👉 Klik hier.
Preventie en de wijk: waar het moet gebeuren
Preventie is een van de rode draden in Aan de slag. De coalitie stelt expliciet dat preventie meer moet gaan lonen. Het akkoord kiest daarom voor een combinatie van maatregelen die vooral rond kinderen, omgeving en bereikbaarheid zijn georganiseerd. Hierin zit een duidelijke sturing: gezonde keuzes moeten makkelijker worden, ongezonde keuzes minder vanzelfsprekend. De wijkgerichte aanpak komt ook meerdere keren terug in het akkoord. Deze gezonde keuzes moeten in de praktijk namelijk haalbaar zijn voor mensen die minder tijd, geld of toegang hebben. Daarom zet het kabinet in op zorgzame wijken, sociale cohesie en voorzieningen dichtbij huis. Daarmee wordt de praktijk van preventie steeds lokaler: in buurten, scholen, verenigingen en plekken waar mensen elkaar ontmoeten. Voor de sport- en beweegsector is dat relevant, omdat bewegen en sport bij uitstek kunnen bijdragen aan gezondheid én verbinding, mits het aanbod aansluit en toegankelijk is. Opmerkelijk is dat overgewicht en obesitas niet expliciet worden genoemd. Tegelijk raken de maatregelen die wél genoemd worden—meer bewegen, gezondere keuzes en minder kindermarketing—precies aan de belangrijkste oorzaken van overgewicht. Er wordt dus niet gekozen voor één apart ‘obesitasprogramma’, maar voor een bredere, integrale aanpak waarin leefstijlproblemen worden gezien als het resultaat van omgeving, aanbod en kansen.
Lees ook: Inzetten op preventie tegen stijgende zorgkosten: zwemmen brengt én houdt Nederland in beweging
En wat betekent dit financieel?
Uiteindelijk vallen plannen vaak of staan ze met het geld dat beschikbaar is. De financiële bijlage bij het coalitieakkoord laat zien dat er ook middelen worden vrijgemaakt, al zijn het geen bedragen waarmee alle knelpunten in één keer verdwijnen. Voor sport wordt 50 miljoen euro structureel gereserveerd. Dat geld is bedoeld om onder meer te investeren in renovatie en verduurzaming van sportaccommodaties, onder andere via verhoging van het budget voor de BOSA. Daarnaast zijn er posten die de preventieve lijn versterken, zoals 150 miljoen euro structureel voor jeugd en school (onder meer gericht op een gezonde generatie), 35 miljoen euro structureel voor medische preventie en 40 miljoen euro per jaar in 2027–2029 voor het versterken van wijken en buurten. Deze bedragen geven vooral richting: het succes hangt straks vooral af van hoe dit lokaal wordt uitgewerkt en uitgevoerd.
Kansen en opdracht voor de sector
Is het allemaal hosanna? Nee. Met geen woord wordt gerept over het borgen van zwemveiligheid, en ook voor werknemers—waar de branche op draait—staat er het nodige op het spel. Maar zonder twijfel positioneert Aan de slag sport, bewegen en preventie nadrukkelijk als bouwstenen van gezondheid. En dat biedt kansen om sterker aan te haken bij wijkprogramma’s en samenwerking met zorg, onderwijs en welzijn. Daarbij is ook specifiek aandacht voor het in stand houden van sportaccommodaties die toegankelijk en duurzaam zijn. Tegelijk is de komende jaren de echte toets, want lukt het om de belofte van ‘de gezondste generatie ooit’ te vertalen naar uitvoerbare keuzes, in beleid én in de dagelijkse praktijk? Voor de sector ligt daar ook een concrete opgave: zorgen dat aanbod, voorzieningen en samenwerking in de regio hierop aansluiten om met elkaar de ambitie van het eerset kabinet van Jetten waar te maken.
Lees voor meer informatie en alle overige plannen het coalitieakkoord Aan de slag.
advertentie
