Zwemmen is natuurlijk heel gezond en de kans op blessures is heel klein. Heerlijk dus, maar na een middag lekker in het water volgt voor sommigen soms een domper: een pijnlijk, kloppend oor. Een zwemmersoor is een van de meest gehoorde klachten aan de rand van het zwembad. Hoewel de pijn intens kan zijn, is het met de juiste kennis vaak eenvoudig te behandelen en, nog belangrijker, te voorkomen.
Wat is een zwemmersoor precies?
Een zwemmersoor, medisch bekend als Otitis Externa, is een pijnlijke ontsteking van de huid in de gehoorgang. Anders dan bij een middenoorontsteking (die vaak gepaard gaat met verkoudheid en achter het trommelvlies zit), bevindt dit probleem zich aan de buitenkant. Onze gehoorgang wordt beschermd door een licht zure vetlaag: oorsmeer. Wanneer water in de gehoorgang blijft staan, weekt de huid op en verandert de zuurgraad. Hierdoor krijgen ziekteverwekkers vrij spel:
Ben jij op zoek naar een leverancier die kan helpen bij het automatiseren van processen in jouw zwembad of zwemschool? 👉 Klik hier.
- Bacteriën: Meestal de Pseudomonas aeruginosa.
- Schimmels (otomycosis): Vooral in warme, vochtige klimaten kunnen schimmels de boosdoener zijn. Dit herken je vaak aan extreme jeuk en witte of zwarte schilfers.
Het is geen toeval dat klachten vaak op vakantie ontstaan. In hotelzwembaden is de waterkwaliteit vaak een grotere uitdaging dan in de streng gecontroleerde baden in Nederland. Warmer water versnelt bacteriegroei en de chloor- en pH-waarden fluctueren sneller door intensief gebruik. Daarnaast speelt oorsmeer een dubbelrol: terwijl een gezonde laag beschermt, kan een overschot aan oorsmeer juist water ‘vasthouden’. Dit stilstaande water achter een propje vormt de ideale broedplaats voor een infectie.
Lees ook: Douchen vóór het zwemmen: grote impact op zwemwaterkwaliteit
De Symptoom-Check: Is het een zwemmersoor?
Voor een snelle diagnose kun je onderstaande tabel gebruiken. Bij een zwemmersoor is de pijn meestal ‘mechanisch’: het doet zeer als je aan het oor zit.
Kenmerk Zwemmersoor (Buitenkant) Middenoorontsteking (Binnenkant) Pijnlocatie Pijn bij aanraken of trekken aan de oorschelp. Diepe, bonkende pijn van binnenuit. Zichtbaarheid Gehoorgang is rood, nauw of schilferig. Oor ziet er van buiten vaak normaal uit. Jeuk Vaak aanwezig (vooral bij schimmels). Zelden aanwezig. Ziektegevoel Meestal geen koorts. Vaak gepaard met koorts en verkoudheid. Afscheiding Er kan wat (soms ruikend) vocht uitkomen. Alleen vocht bij een gescheurd trommelvlies.
Zo kom je er vanaf
Als de ontsteking eenmaal aanwezig is, moet het oor volledig droog blijven om te kunnen genezen. Daarbij wordt het sterk afgeraden om te zwemmen zolang de gehoorgang ontstoken is, omdat water in het oor de genezing vertraagt en de pijn kan verergeren. Wacht daarom tot de pijn en zwelling volledig zijn verdwenen, meestal is een week rust van het zwemmen voldoende. Bij een goede verzorging en het drooghouden van het oor verdwijnen de meeste klachten binnen 7 tot 10 dagen. Gebruik van medicinale oordruppels kan de hersteltijd verkorten. Wanneer naar de huisarts? Hoewel een zwemmersoor vaak onschuldig is, moet je direct een arts raadplegen bij:
- Hevige pijn die uitstraalt naar de kaak of slaap.
- Koorts of een algeheel ziektegevoel.
- Zwelling van de oorschelp of lymfeklieren in de hals.
- Plotseling gehoorverlies.
‘Droge Oren Protocol’
Maar de beste behandeling is natuurlijk om te zorgen dat bacteriën geen kans krijgen. Gebruik ook nooit wattenstaafjes, deze verwijderen de beschermlaag en maken minuscule krasjes waarin bacteriën zich nestelen. Wat moet je doen na het zwemmen om je oren goed te drogen?
- Water afvoeren: Houd je hoofd schuin en trek de oorschelp iets naar achteren en boven om het water eruit te laten lopen.
- Voorzichtig drogen: Gebruik een handdoek of een haardroger op de koudste stand om het laatste restje vocht te verdampen.
- Spoelen bij natuurwater: Zwem je in een meer of zee? Spoel je oren na afloop direct uit met schoon drinkwater om vuilresten te verwijderen.
Extra aandacht voor senioren en specifieke groepen
- Hoortoestellen: Doe een hoortoestel nooit direct na het zwemmen in. Dit sluit de vochtige gehoorgang luchtdicht af (het ‘broeikaseffect’). Wacht minstens 30 tot 60 minuten.
- Diabetici: Infecties kunnen bij diabetici sneller uitbreiden naar omliggend weefsel of bot. Wees extra alert en raadpleeg bij de eerste symptomen direct een arts.
- Fysieke bescherming: Overweeg op maat gemaakte zwemdoppen of een siliconen badmuts die over de oren valt als je vaker last hebt van ontstekingen.
Dit artikel is bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg bij aanhoudende klachten altijd een arts.
advertentie
