Gisteren was het Wereld Alzheimer Dag. Een dag die wereldwijd aandacht vraagt voor de impact van dementie. Dit jaar was het thema ‘samen muziek maken’. Muziek brengt plezier, roept herinneringen op en zorgt voor verbinding. Het is een krachtig middel om mensen met dementie te bereiken, ook wanneer taal moeilijker wordt. Maar ook bewegen heeft een enorme waarde en zwemmen kan voor mensen met dementie en hun naasten een laagdrempelige, veilige en plezierige manier zijn om actief te blijven.
Impact
Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie. Het is een hersenziekte die geleidelijk geheugen, taal en denkvermogen aantast. Naarmate de ziekte vordert, verliezen mensen niet alleen cognitieve functies, maar worden ook dagelijkse handelingen steeds moeilijker. De impact is groot. Dementie kan leiden tot onzekerheid, angst, verlies van zelfstandigheid en sociale isolatie. In Nederland leven op dit moment al meer dan 300.000 mensen met dementie. De verwachting is dat dit aantal de komende twintig jaar bijna zal verdubbelen, tot meer dan een half miljoen. Dat betekent dat bijna iedereen in zijn directe omgeving met dementie te maken krijgt – als naaste, collega of professional.
Lees ook: ‘Ik zag mensen met dementie met een grote glimlach uit het water komen’
De rol van bewegen
Bewegen is niet alleen goed voor het lichaam, maar ook voor de hersenen. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat regelmatige lichaamsbeweging de doorbloeding van de hersenen stimuleert, wat gunstig is voor geheugen en concentratie. Daarnaast kan actief blijven helpen om gevoelens van stress, angst en somberheid te verminderen. En bewegen heeft nog een ander belangrijk effect: het brengt mensen samen en bevordert sociaal contact, waardoor het risico op isolement kleiner wordt. Toch is bewegen voor mensen met dementie vaak niet vanzelfsprekend. Het uitvoeren van dagelijkse activiteiten kan steeds moeilijker worden en dat geldt ook voor sport of beweging. Wandelen kan bijvoorbeeld vermoeiend of onveilig zijn, zeker wanneer de balans vermindert of het vertrouwen in het eigen lichaam afneemt. Andere vormen van sport vragen soms te veel kracht, coördinatie of concentratie. Bovendien kunnen gewrichtsklachten en de angst om te vallen een extra drempel vormen om in beweging te komen. Juist daarom is het belangrijk om te zoeken naar veilige, toegankelijke en plezierige manieren van bewegen die passen bij de mogelijkheden van mensen met dementie. Zwemmen biedt daarin vaak uitkomst.
Voordelen zwemmen
Zwemmen heeft voor mensen met dementie een aantal bijzondere voordelen. Doordat het water het lichaam draagt, voelen bewegingen lichter en veiliger aan. Waar lopen of sporten op het droge soms gepaard gaat met pijn of angst om te vallen, geeft het water juist steun en vertrouwen. Dat maakt het mogelijk om toch actief te zijn, ook wanneer mobiliteit of evenwicht afneemt. Daarnaast heeft zwemmen een positieve invloed op de hersenen en het hart. Het is een vorm van aerobe beweging die de bloedsomloop stimuleert en zorgt voor een betere zuurstoftoevoer naar de hersenen. Dit draagt niet alleen bij aan de lichamelijke gezondheid, maar kan ook helpen om cognitieve functies zoals geheugen en concentratie langer te ondersteunen. Het water heeft bovendien een rustgevende werking. Het ritme van de ademhaling, de gelijkmatige bewegingen en het gevoel van gewichtloosheid zorgen vaak voor ontspanning en verminderen gevoelens van angst of onrust. Voor veel mensen is zwemmen daardoor niet alleen een fysieke activiteit, maar ook een moment van kalmte en welzijn. Daarbij is zwemmen bij uitstek ook een sociale activiteit. Samen naar het zwembad gaan, genieten van het bewegen in het water of gewoon even ontspannen naast elkaar drijven, versterkt de band. Het zwembad wordt daarmee meer dan een sportlocatie: het wordt een plek van ontmoeting en verbondenheid.
Wat kun je doen?
Als professional in de zwembranche kun je een belangrijke bijdrage leveren door je zwembad zo in te richten dat het ook voor mensen met dementie een prettige en veilige omgeving is. Dat kan bijvoorbeeld door:
- Aanbod van rustige zwemuurtjes met een prikkelarme omgeving (rustig licht, weinig lawaai, geen drukte).
- Personeel trainen in het herkennen en ondersteunen van mensen met dementie. Een vriendelijke benadering en geduld maken het verschil.
- Samenwerking met zorgorganisaties om mensen met dementie en hun mantelzorgers te bereiken.
- Combinaties met muziek: denk aan rustige muziek in de kleedruimtes of watergym op herkenbare melodieën. Muziek kan helpen om beweging ritmisch en plezierig te maken.
Veilige omgeving
Zwemmen kan zo een waardevolle bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven van mensen met dementie. Het combineert beweging, ontspanning en sociale verbinding op een manier die goed aansluit bij hun mogelijkheden en behoeften. Zwembaden kunnen hierin een belangrijke rol spelen door het bieden van een omgeving die veilig, toegankelijk en gastvrij is. Daarmee kan het zwembad van toegevoegde waarde zijn in het leven van mensen met dementie en hun naasten, door een plek te bieden waar zij zich vrij en welkom voelen en samen mooie momenten kunnen beleven.
advertentie
