Raadsel De Kwakel ontsluierd?

De Gemeente Utrecht heeft onlangs besloten zwembad De Kwakel weer volgens het normale rooster open te stellen. Op de site van de Gemeente Utrecht staat het volgende bericht: ‘In de afgelopen maanden hebben wij voortdurend onderzoek gedaan naar de mogelijke oorzaak van de huidklachten, die vanaf november 2010 in Zwembad De Kwakel optraden. Dit onderzoek heeft nu tot een vermoedelijke oorzaak geleid. Het water in Zwembad De Kwakel wordt gedesinfecteerd met chloor. Dit wordt in het zwembad zelf uit zout gemaakt in een installatie. Uit het onderzoek is gebleken dat hierbij – onbedoeld – een irriterende stof ontstaat, die in het zwemwater komt.
Dit komt zeer waarschijnlijk door de combinatie van het zout en de installatie zoals die in Zwembad De Kwakel worden gebruikt. De installatie wordt deze week aangepast, zodat we een andere (zuiverder) soort zout kunnen gebruiken. Wij hebben er vertrouwen in dat we hiermee de oorzaak van de huidklachten in Zwembad De Kwakel en de oplossing hebben gevonden. Het is wel zo dat het in elk zwembad, dat met chloor wordt behandeld, kan voorkomen dat sommige bezoekers milde huidirritatie krijgen. Dat kan in Zwembad De Kwakel ook voorkomen.

Gezien het geringe aantal huidklachten gaan we het proefzwemmen weer verder uitbreiden. Vanaf maandag 16 mei vindt ook het particuliere zwemmen en schoolzwemmen weer in Zwembad De Kwakel plaats. We blijven de situatie in het zwembad intensief volgen. Wij willen iedereen danken voor het begrip en de steun in de afgelopen maanden.’

Een korte terugblik
Bijproducten die ontstaan in het behandelingsproces van het zwemwater. Dat wordt op dit moment als oorzaak gezien van de huidklachten bij bezoekers en medewerkers van zwembad De Kwakel in Utrecht. In afwachting van definitieve uitkomsten van het onderzoek blijft het bad tot nader order gesloten voor het publiek. Wel wordt het proefzwemmen de komende tijd uitgebreid, om te kijken wat er gebeurt als het zwemwater intensiever wordt gebruikt. De gemeente Utrecht zit met de kwestie in haar maag, zegt woordvoerster Sylvia Borgman. ‘Dit is een heel vervelende situatie voor iedereen die gebruik maakt van het zwembad. Voor de bezoekers, schoolzwemmers, leszwemmers, aquasporters en zeker ook voor de verenigingen.’

De problemen in De Kwakel slepen zich ondertussen al een halfjaar voort. Medio november 2010 werd het bad gesloten, vanwege huidklachten bij bezoekers en medewerkers. De klachten liepen uiteen van een rode huid, tot bultjes en jeuk. Direct na de eerste klachten is de gemeente, samen met de provincie als toezichthouder, met het onderzoek gestart. Zowel de installaties, waterkwaliteit als luchtkwaliteit werden geïnspecteerd. Ook vond medisch onderzoek bij betrokkenen plaats. De eerste testen gaven een licht verhoogde hoeveelheid bacteriën in de luchtbehandelingskasten aan. Deze kasten werden gereinigd, hoewel ze niet de oorzaak van de huidirritaties konden zijn. Ook onderdelen van de zwembadfilters werden vervangen. Bij vervolgonderzoek werd bovendien een afwijking geconstateerd in de hoeveelheid kalk in het water. Ook dit werd aangepast. Na de aanpassingen was er opnieuw een proefduik, waarbij drie van de tien personen andermaal huidklachten kregen. De irritatie was mild en verdween snel. Bij een nieuwe groep proefzwemmers van acht personen kreeg niemand klachten. Voor de gemeente destijds voldoende reden om het bad, op 7 januari, te heropenen. Borgman spreekt van een weloverwogen besluit. ‘Hoewel er geen duidelijke medische verklaring voor de huidklachten was, hadden we op dat moment geen reden meer om het zwembad dicht te houden.’

Proefduiken
De heropening was geen succes. Al snel klaagden medewerkers en bezoekers opnieuw over huidklachten. Circa tien procent van de gasten kreeg bovendien klachten die erger leken dan in november. Op 14 januari volgde een nieuwe sluiting, die tot op de dag van vandaag voortduurt. Een uitgebreid team met deskundigen op technisch en medisch gebied houdt zich inmiddels met de kwestie bezig. In de tweede helft van januari en de eerste helft van februari zijn de zwemwaterinstallaties aangepast en zijn er aanvullende laboratoriumtests uitgevoerd. De uitkomsten daarvan vormden de basis voor proefzwemmen op 28 februari en 8 maart. Dit gebeurde onder medische begeleiding. Hierbij zijn onderdelen van de zwembadinstallatie op verschillende manieren ingesteld, om te kijken welke invloed dit heeft op het zwemwater. Bij beide proefduiken deden 17 personen mee. Bij de duik van 8 maart was er nog slechts 1 huidklacht, in het recreatiebad. In de andere baden werden geen klachten meer vastgesteld. Een definitieve conclusie kon volgens Borgman niet worden getrokken. ‘Wel geven de resultaten van het proefzwemmen aan, dat er in het behandelingsproces van het zwemwater bijproducten ontstaan die de irritatieklachten veroorzaken. Dit zijn we nog nader aan het onderzoeken.’

Kostenpost
Om meer informatie te verzamelen, werd het proefzwemmen in De Kwakel de voorbije weken uitgebreid. Verschillende zwemverenigingen doen op vrijwillige basis mee. Ook een deel van de aqua-sporters gaat inmiddels weer het bad in. Alle activiteiten worden gehouden in overleg met betrokken partijen als Provincie en GG&GD. Het personeel van De Kwakel begeleidt ondertussen activiteiten die, in afwachting van een definitieve oplossing, naar andere Utrechtse zwembaden zijn verplaatst. Over de kwestie zijn uiteraard ook raadsvragen gesteld. De sluiting van het zwembad is voor de gemeente een hoge kostenpost. Het gaat op dit moment om een bedrag dat de honderdduizend euro ruim overschrijdt. De gemeente is hiervoor niet verzekerd, waardoor het college binnen de begroting op zoek moet naar een oplossing.